کاربرد نرم افزارهای رایانه ای

فناوري عبارت است از كاربرد نظامدار مفاهيم علوم رفتاري و فيزيكي و علوم ديگر براي حل مشكلات.

هدف فناوري:

فناوري در حقيقت پلي بين استعدادها و قدرتهاي ماست و نقش آن تاثيرگذاري در دنياي اطراف است؛ بنابراين، از طريق انواع وسايل و دستگاهها ميتوانيم روشها و تكنيكهاي خاصي را جهت پاسخگويي، كنترل، دستكاري و درك محيط اطرافمان به كار گيريم.

تعريف فناوري آموزشي

مشكلترين مفهوم از نظر معنا اصطلاح «فناوري آموزشي» است.

هيات فناوري آموزشي آكادمي ملي مهندسان فناوري آموزشي را به اين صورت تعريف ميكند: «مجموعهاي علمي است از كاربرد علم تدريس و يادگيري در دنياي واقعي كلاس، همراه با ابزار و روشهايي كه براي كمك به اين كاربردها گسترش يافتهاند.

در تعريفي ديگر، به تمامي روشها و فنوني كه در كاربرد اصول آموزشي به كار گرفته ميشوند فناوري اطلاق شده است. فناوري آموزشي كاربرد سيستمها، فنون و وسايل كمكي براي بهبود فرايند يادگيري انسان است. فناوري آموزشي با چهار ويژگي شناخته ميشود: تعريف هدفهايي كه بايد دانش آموز بدانها دست يابد، كاربرد اصول يادگيري در تجزيه و تحليل و سازماندهي موضوع مورد مطالعه دانشآموز، انتخاب و استفاده از رسانههاي مناسب براي ارايه مطالب، و استفاده از كارايي درسهاي و مواد.

سيلورمن (Silverman) دو مفهوم از فناوري آموزشي را ارايه كرده است:

1) فناوري آموزشي نسبتي است كه هم بر روشها تكيه دارد و هم بر ابزارها:

2) فناوري آموزشي ساختاري است كه بر تجزيه و تحليل مسايل آموزشي، توليد و انتخاب ابزارهاي ارزشيابي، و وسايل توليد، از نظر رسيدن به بازدههاي مطلوب آموزشي، تاكيد دارد.

در تعريفي ديگر فناوري آموزشي فرايندي پيچيده و منسجم شامل افراد، فرايندها، ابزارها، و سازماندهيها براي تجزيه و تحليل مشكلات مربوط به يادگيري انسان و ايجاد، اجرا، ارزشيابي، و كنترل راهحل براي اين مشكلات است.

با توجه به تعريفهاي ارايه شده ميتوان آن را مجموعهاي از فناوريها و عوامل متعدد از قبيل تدريس، يادگيري و مديريت دانست كه براي حل مشكلات آموزشي به كارگرفته ميشوند.

تعريف فناوري تدريس

هر چند فناوري تدريس و فناوري آموزشي گاه مترادف شمرده ميشود، فناوري تدريس داراي ظرافتهايي است كه در معاني فناوري آموزشي يافت نميشود.

1- هيات فناوري تدريس در وزارت آموزش و پرورش امريكا فناوري تدريس را به دو صورت تعريف كرده است: الف) رسانههايي كه در نتيجه انقلاب ارتباطي به وجود آمده است و ميتوان براي رسيدن به اهداف آموزشي در كنار معلم، كتاب درسي و تخته آنها را به كاربرد؛ ب) نظامدار براي طراحي، ارايه و ارزشيابي كليه مراحل يادگيري و آموزشي با توجه به اهداف مشخص و براساس نتايج تحقيق درباره يادگيري و ارتباطات انساني و به كارگيري منابع انساني و غيرانساني براي ارايه آموزش موثرتر.

2- ديويد انگلر (David Engler) كه تعاريف متعدد فناوري آموزشي را بررسي كرده است ميگويد: اين اصطلاح به دو صورت بسيار متفاوت تعريف ميشود كه اولين و متداولترين آن، تعريف فناوري آموزشي به صورت سختافزار است؛ يعني تلويزيون، فيلم متحرك، نوار و ديسكت، كتاب درسي، تخته سياه و ... كه اساساً ابزار و رسانههاي ارتباطي هستند. در تعريف دوم است ك از طريق آن نتايج تحقيقات علوم رفتاري در مورد مسايل آموزشي به كار گرفته ميشود.

از اينرو مي توان اينگونه بيان نمود كه فنآوري تدريس روش ها و فرايندهايي است كه آموزش و پرورش را پربارتر و انفراديتر ميسازد؛ به آموزش اساسي علميتر ميدهد؛ آموزش را قدرتمندتر، يادگيري را سريعتر، و دسترسي به آموزش را تسهيل ميكند. به عبارت ديگر فناوري تدريس عبارت است از كاربرد نظامدار راهبردها و فنون ناشي از مفاهيم علوم رفتاري و فيزيكي و علوم ديگر براي حل مشكلات.

اثر فناوري هاي آموزشي بر آموزش و يادگيري:

1. تغيير از آموزش كل كلاس به آموزش گروههاي كوچكتر

2. تغيير روش معلم از سخنراني به مربيگري

3. تغيير از كاركردن بيشتر با دانش آموزان قوي در كلاس به صرف زمان بيشتر به دانش آموزان ضعيف تر

4. تغيير در جهت مشاركت بيشتر دانش آموزان در امر يادگيري خود

5. تغيير در جهت ارزشيابي بر اساس محصول و بازده

6. تغيير از تدريس اطلاعات و محتواي يكسان به همه دانش آموزان به يادگيري اطلاعات منطبق با نيازهاي فردي و سرعت يادگيري دانش آموزان

7. تغيير از رقابت به مشاركت در يادگيري

8. تغيير از تفكر گفتاري به سوي ادغام مواد ديداري با تفكر گفتاري

اثر رايانه در آموزش و پرورش

استفاده كاركردي رايانه در آموزش و پرورش به سه دسته تقسيم شده است. مديريت، آموزش و يادگيري، و پژوهش عملنگر. مديريت شامل كاربردهاي مدرسهاي و كلاسي در بودجه، صورت موجودي، حفظ سوابق دانشآموزان و معلمان، ارتباطات و گردش كتابخانه است. آموزش و يادگيري به دو دسته تقسيم ميشود: آموزش معلم محوري يادگيري دانشآموز محوري. در آموزش معلممحوري نقش برنامهها در تعادل مستقيم با دانشآموزان تحت كنترل معلم در طراحي، توسعه و ارايه آموزش بررسي ميشود. در يادگيري دانشآموز محوري كاربردهاي مربوط به دانشآموزان درگير در فعاليتهاي ساختگرايي كه به يادگيري منجر ميشود بررسي ميگردد. اين دستهها براي تشخيص و معرفي كاربردهاي عمومي رايانه به دستههاي كوچكتري تقسيم شده است. پژوهش عملنگر شامل كاربردهايي در زمينه ذخيره دادهها و تجزيه دادهها و تجزيه و تحليل آماري است.

مديريت مدرسه:

در تمامي امور مديريت مدرسه از جمله فعاليت هاي آموزشي، اداري، ارتباط با اولياء و ساير موارد مي توان ار فناوري بهره هاي فراوان برد.

بودجه

معلمان، روساي بخش و مديراني كه با مواد آموزشي، گردشهاي علمي، فعاليتهاي كانون دانشآموزي، كاركنان، و نيازهاي اداره سر و كار دارند بايد بودجههاي مختلفي را مشخص كنند. آنان در تعيين ميزان بودجه مورد نياز به اسناد و اطلاعات تاريخي تكيه دارند. براي اين كار لازم است از شيوههاي قبلي كار، تخصيص اعتبارات و مخارج كاملاً آگاهي يابيم. انجام دادن پيشبينيهاي لازم در حيطههاي ثبتنام، نيازهاي كاركنان، تغييرات برنامهريزي و تورم در مدارس و برنامهها در مدارس اهميت بسياري دارد. برنامههاي برگههاي گسترده و اداره كنندههاي فايلهاي ابزار مفيدي در تهيه و اداره بودجه به شمار ميرود. آنها از يك طرف، اسناد و مدارك صحيح و به روز را به موقع در اختيار استفاده كننده قرار ميدهند و از طرف ديگر تغييرات و تحولات را به صورت پويا يا دستكاري متغيرها را به وسيله استفاده كننده پيشبيني ميكنند.

صورت موجودي

كاركنان مدارس مسئوليت اقلام بسيار متعددي را بر عهده دارند؛ از غذا، لوازم سرايداري و كتابهاي درسي گرفته تا مواد مربوط به برنامههاي درسي و وسايل آموزشي. در برنامه مديريت فايل براساس رايانه (Computerized File Management)، استفاده، صورت موجودي، محل اقلام و وضعيت آنها به آساني و با دقت ضبط ميشود، و اطلاعات فوري در دسترس قرار ميگيرد.

سوابق دانشآموزان

در مدارس جمعآوري سوابق متعدد در باره دانشآموزان ضرورت دارد. بسياري از اين اطلاعات را ميتوان به صورت الكترونيكي ذخيره كرد. سوابق بهداشتي و واكسيناسيون هر كدام از دانشآموزان از كلاسهاي ابتدايي آغاز ميشود. اطلاعات مربوط به خانواده و والدين ضبط ميشود. صورت حضور و غياب به طور بسيار دقيق تهيه ميگردد. نمرات دانشآموزان محاسبه و ذخيره ميشود و سپس گزارشهايي براساس دفترهاي نمرات الكترونيكي (electronic gradebooks) تهيه ميگردد.

سوابق معلمان

معلمان علاوه بر اطلاعات مربوط به دانشآموزان به اطلاعات مربوط به كار خود نيز نياز دارند؛ مانند طرحهاي درس، بانكهاي سوالات امتحاني و يادداشتهاي مربوط به ارزشيابيهايشان. آنان ميتوانند از طريق پست الكترونيكي با متخصصان آموزشي ديگر نيز ارتباط برقرار كرده، در بحثهاي خدمترسان پستي شركت كننده از رايانه خود براي نسخهبرداري اطلاعات از اينترنت و ديسك سخت براي استفاده در كلاسهاي خود استفاده كنند. همچنين ميتوانند واژهپردازها را براي تهيه يادداشتهاي روزانه كه منعكس كننده فعاليتهاي تدريسي ايشان است به كار برند، يا از برنامههاي مديريت بانكهاي اطلاعاتي براي ذخيره مواد صوتي يا تصويري براي قراردادن در پرونده سوابق حرفهاي خود استفاده كنند.

ارتباطات

مشاركت والدين در امور مدرسه پيشرفت دانشآموزان را افزايش ميدهد و ارتباط والدين با مدرسه را بهبود ميبخشد. ارتباطات نوشتاري و الكترونيكي به وسيله رايانه بسيار آسانتر شده است. نامههاي شخصي و اختصاصي براي والدين كه با استفاده از واژههپردازها تهيه ميشود باعث صرفهجويي بسيار در وقت و افزايش ميزان مكاتبه بين مدرسه و خانه ميگردد. با استفاده از برنامه نمايشي روميزي (desktop presentation program) معلمان و مديران ميتوانند نحوه ارايه مطالب خود به دانشآموزان و همچنين والدين و گروههاي اجتماعي را بهبود بخشند. با به كارگيري مودمها (modems) مدارس ميتوانند نامهها، گزاشها، بخشنامهها و ... را فوراً در سراسر ناحيه پخش كنند و معلمان ميتوانند به طرح درسهايي كه بر روي تابلوهاي اعلانات الكترونيكي نصب شده دسترسي پيدا كنند. بعضي از مدارس با ايجاد سايت خود بر روي وب به دانشآموزان امكان ميدهند تا از طريق آن در هر زمان و مكاني از تكاليف خود با خبر شوند. دانشآموزان از طريق پستهاي الكترونيكي همكلاسانشان يا با تماس با معلم يا مربيان روي خطي (on-line) ميتوانند سوالات خود را مورد تكاليف درسي مطرح كنند.

گردش كتابخانه

شيوههاي دستي گردش كتاب سالهاست كه در مدارس و كتابخانههاي عمومي وجود دارد. اگر چه شيوه دستي ثبت كتابهاي امانت داده شده و كتابهاي بازگردانده شده مورد قبول است، بسيار وقتگير نيز هست. در شيوه خودكار رايانهاي از طريق رمزهاي نواري يا ميلهاي (ar codes) موجود در تمام مواد كتابخانه ميتوان امانت دادن و بازگرداندن كتابها و ساير مواد را ثبت كرد و در هر زمان فهرستي از تمام مواد موجود در كتابخانه يا موادي كه زمان بازگرداندن آنها گذشته تهيه نمود، يا ميتوان موجودي كتابخانه را به صورتي دقيق، كه سابقاً هيچگاه امكانپذير نبوده، كنترل كرد و آمارهاي استفاده از كتابخانه را محاسبه نمود.

آموزش و يادگيري

آموزش و يادگيري به دو دسته آموزش معلم محوري و يادگيري دانشآموز محوري تقسيم ميشود.

آموزش معلم محوري

آموزش معلم محوري شامل سواد رايانهاي، آموزش با كمك رايانه، آموزش با مديريت رايانه و طراحي مواد آموزشي ميشود.

سواد رايانه اي:

در سواد رايانهاي بر روي رايانه به عنوان شيء مورد آموزش تاكيد ميشود اين موضوع نبايد با آموزش علوم رايانهاي (computer sciences) كه سختافزار، سيستمهاي عامل و زبانهاي رايانهاي را بررسي ميكند، اشتباه گردد. در سواد رايانهاي، وسعت و تسلسل هدفهاي درس با مشخص كردن اينكه درباره استفاده از رايانه و نقش آن در جامعه چه چيزهايي بايد آموخته شود تعيين و غالباً موضوعات ذيل بررسي ميشود: تاريخ رايانه، آگاهي و استفادههاي عملي از رايانه، نقش گسترده رايانه در موضوعات اجتماعي، مانند دسترسي به رايانه، ارتباطات زن و مرد با رايانه، حق چاپ در مورد برنامههاي رايانهاي، حفظ حقوق شخصي افراد، امنيت دادهها و اطلاعات مربوط به مالكيت مواد رايانهاي.

آموزش با كمك رايانه:

آموزش با كمك رايانه اصطلاحي است كه به موقعيتهاي آموزشي ـ يادگيري اطلاق ميشود؛ موقعيتهايي كه در آن كنشهاي متقابل آموزشي مستقيماً بين رايانه و دانشآموز صورت ميگيرد. در روش معلم محوري، معلم كه مسئوليت اصلي در آموزش را بر عهده دارد، محيط يادگيري را از طريق انتخاب و تجزيه و تحليل دقيق مواد آموزشي ايجاد ميكند و اطمينان مييابد كه هر كدام از دانشآموزان معلومات، مهارتها و نگرشهاي ورودي لازم را براي درگير شدن در فعاليتهاي خاص كسب كردهاند. معلم فعاليتهاي يادگيري را كنترل و آنها را بر حسب نياز دانشآموزان تنظيم ميكند و فعاليتهايي را كه براي يادسپاري و انتقال يادگيري طراحي شدهاند دنبال ميكند. آموزش با كمك رايانه شامل مواردي همچون كاربردهاي مربيگري، كاربردهاي مشق و تمرين، شبيه سازي مجازي، حقيقت مجازي و آموزش چند رسانه اي است كه در ذيل به آنها اشاره مي شود:

كاربردهاي مربيگري:

در برنامه مربيگري دانشآموز با مطالبي مواجه ميشود كه قبلاً ياد نگرفته يا به او آموزش داده نشده است. اين برنامه غالباً شامل آموزن تعيين كننده معلومات (placement test) اوليه است تا از آمادگي دانشآموز اطمينان حاصل شود و گاه نيز داراي پيشآموز (pretest) براي هدفهاي خاص برنامه است تا نتيجه آزمون اوليه اعتبار بخشي كند. رايانه معمولاً يادگيريهاي قبلي دانشآموز را ارزشيابي ميكند، آمادگي او را براي يادگيري مطالب جديد معين ميكند، و مطالب جديد را براي مشاهده، يادداشتبرداري و كنشهاي تعاملي ديگر به دانشآموزان ارايه ميدهد.

كاربردهاي مشق و تمرين:

مشق و تمرين، روشي زمانبندي شده براي تقويت آموزش با تكرار مطالب براي انتقال مهارتها و مفاهيم اكتسابي به حافظه درازمدت دانشآموزان است. در اين برنامه فرض بر اين است كه دانشآموزان قبلاً مطالب لازم را آموختهاند.

شبيهسازي مجازي:

در برنامه شبيهسازي ميتوان نمونهاي از يك موقعيت واقعي و تمرين واقعي را براي حل مسايل حقيقي عرضه كرد، بدون اينكه عواملي از قبيل خطر، فاصله، زمان، يا هزينه دست و پاگير در آن وجود داشته باشد. در شبيهسازي از دانشآموزان خواسته ميشود تا تصميماتي اتخاذ كنند. در گذشته، معلمان براي اجراي روش شبيهسازي از بازيها، نمايشنامهها، يا نقش آفريني استفاده ميكردند. در برنامههاي شبيهسازي پيچيده و پيشرفته ميتوان حقايق و قوانين يك روند را به صورتي بسيار واقعي و اين عوامل را براي پاسخگويي به واكنشهاي متقابل دانشآموزان تنظيم كرد. در اين برنامهها سطوح بالاي مهارتهاي شناختي براي حل مشكلات از طريق تركيب حقايق، قوانين و مفاهيم مورد استفاده قرار ميگيرد. از طريق اين برنامهها ميتوان چنين تركيباتي را در محيط كلاس انجام داد؛ براي مثال معلمي را در نظر بگيريد كه ميخواهد مفهوم انتخابات آزاد را در محيطي دموكراتيك تدريس كند. برنامه رايانهاي پيچيدگي يك موقعيت شبيهسازي را افزايش ميدهد و ميتواند آن را به موقعيتي گستردهتر بسط بدهد؛ براي مثال، ميتوان در اين برنامه متغيرات متعدد تاريخي را كه ممكن است در تصميمات مربوط به شركت در مبارزات انتخاباتي رييس جمهور تاثير دارد معرفي كرد. در چنين موردي، ميتوان گنجينه اطلاعاتي را براي نمايش علت و معلول در برنامه جاي داد. در برنامههاي شبيهسازي ميتوان تمرينات بسيار واقعي را براي حل مشكلات در كلاس، بدون محدوديتهايي كه معمولاً در زندگي حقيقي يافت ميشود فراهم آورد.

حقيقت مجازي:

حقيقت مجازي (Virtual Reality – VR) يك فناوري براساس رايانه است كه تصور و توهم موقعيتهاي حقيقي را خلق ميكند و شركت كنندگان را در محيطي مصنوعي غوطهور ميسازد كه كاملاً حقيقي به نظر ميآيد، بسيار تعاملي و چند حسي است و به اندازهاي زنده و واضح است كه تصور ميكنند در مكان حقيقي يا با شيء واقعي سر و كار دارند. با كاملتر شدن اين فناوري، شركتكنندگان به هيچ وجه نميتوانند تفاوت بين حقيقت و مجاز را دريابند. طبق گفته فرنس (Furness)، مجازي مانند قدم گذاشتن به دنيايي ديگر است. طوري آن را خواهيد ديد كه كاملاً حقيقي به نظر ميآيد.

آموزش چند رسانهاي:

برخي از برنامههاي رايانهاي به طور خاص از نوع مشتق و تمرين، مربيگري يا شبيهسازي است و بعضي عمدتاً از يك نوع است، ولي از عناصر روشهاي ديگر نيز استفاده ميكند. اين نوع برنامهها با يادگيري چند رسانهاي نيز ارتباط تنگاتنگ دارد. آموزش چند رسانهاي يكي از شيوههاي مناسب در يادگيري دانشآموزمحوري است. در برنامههاي چند رسانهاي غالباً از اطلاعات ويدئويي بر روي نوارهاي ويدئويي يا ديسكهاي ويدئويي و همچنين از گرافيك، صدا و اطلاعات متني ديسكهاي فشرده استفاده ميكنند. در اينگونه برنامهها عمدتاً، مواد ويدئويي و شنيداري (تصاوير ثابت، صدا يا تصاوير متحرك با صدا) همراه با متون رايانهاي به صورت كاملاً چند رسانهاي به بيننده ارايه ميشود.

آموزش با مديريت رايانه:

آموزش با مديريت رايانه به معلم امكان ميدهد پيشرفت فرد را ارزيابي كند و شامل آزمونهاي تشخيصي و تجويزي، برنامههايي كه نمرات دانشآموزان را تجزيه و تحليل ميكند و برنامههايي كه سوابق دانشآموزان را نگه ميدارد ميشود. برنامههاي برگههاي گسترده و مديريت بانكهاي اطلاعاتي در حفظ سوابق و تجزيه و تحليل در آموزش با مديريت رايانه نقشي فزاينده دارد.

طراحي مواد آموزشي:

طراحي آموزشي فرايندي است شامل مراحل شامل مراحل تحليل، طراحي، تكوين، اجرا وارزشيابي ميباشد.

مرحله تحليل شامل تحليل نياز ،تحليل فراگير ،تحليل هدف آموزش،مرحله طراحي شامل تعيين رفتار ورودي،تعيين اهداف رفتاري،توالي هدفهاي رفتاري ،تعيين محتواي دوره،توالي محتواي دوره و تعيين رسانه ومواد آموزشي ،مرحله تكوين شامل تهيه طرح درس،تعيين روشهاي ارايه محتوي،آماده سازي مواد آموزشي وتعيين زمان ومكان آموزش،مرحله اجرا شامل اجراي برنامه طراحي شده ومرحله ارزشيابي شامل ارزشيابي تكويني ،نهايي وبازخورد واصلاح برنامه است.

مواد متني:

رايانه وسيله ارزشمندي براي توليد مواد است. در اين زمينه برنامههاي متعددي را ميتوان انتخاب كرد.

گرافيك:

بسيار از افراد به تواناييهاي هنري و طراحي خود اعتماد ندارند. برنامههاي گرافيك اين امكان توليد تصاوير ارزشمند را براي همه فراهم ساخته است. برنامههايي مانند Freehand، I11ustrator، Coreldraw، Kidpix، Photoshop و Print Shop، توليد تابلو اعلانات و گرافيك و متون نمايشي را تسهيل بخشيده است. برنامههايي مانند Powe Point توليد و انعكاس تصاوير همراه با متن و گرافيك را امكانپذير ساخته است. برنامههايي مانند Clarisworks، Excel و Microsoft Works نمودارهاي خطي، ستوني و دايرهاي را در اسرع وقت از اطلاعات عددي توليد ميكنند.

تاليف چند رسانهايها:

چند رسانهايها ذيل آموزش معلممحوري و يادگيري دانشآموزمحوري قرار گرفته، در هر دو شيوه كاربرد دارد.

يادگيري دانشآموزمحوري

يادگيري دانشآموزمحوري روشي است كه در آن رايانه ابزاري اطلاعاتي براي دانشآموزان (در توليد، دسترسي، بازيابي، دستكاري و انتقال اطلاعات) تلقي ميشود. در اين روش دانشآموزان ميتوانند در كلاس درس، كتابخانه مدرسه و كارگاه رايانه براساس نيازهاي كلاسي خود از رايانه استفاده كنند. نحوه استفاده از رايانه در آموزش، اختياري است.

پژوهش عمل نگر:

كاربرد عملي رايانه در پژوهشهاي عملنگر (action research) كلاسي شامل دادهها و تجزيه و تحليل آماري است. در اينجا رايانه ابزاري است كه از پژوهش عملنگر حمايت ميكند و معلم را در نقش محققي قرار ميدهد كه غالباً جنبهاي از فعاليتهاي كلاسي را بررسي ميكند. او در اين بررسي به جمعآوري دادهها ميپردازد تا بتواند شرايط يادگيري را به طور كامل شرح دهد و نمونههايي از كار دانشآموزان را كه گوياي محيط يادگيريشان است جمعآوري، ذخيره كرده و مورد تجزيه و تحليل قرار دهد.

نقش رايانه در پژوهش عمل نگر:

از رايانه در ذخيره داده ها و تجزيه و تحليل آماري داده ها در پژوهش عمل نگر استفاده مي شود.

ذخيره دادهها

دخيره دادهها از منابع متعدد را ميتوان در هر زمان براي بررسيهاي بعدي بازخواني كرد. معلم يا محقق يك موضوع خاص ميتوان با استفاده از رايانه دادههاي جمعآوري شده در باره گروه مورد نظر را تجزيه و تحليل كند. اگر چه امكان چنين كاري قبل از اختراع رايانه نيز وجود داشت، رايانه اين عمل را سادهتر و از نظر هزينه با صرفهتر ساخته است.

تجزيه و تحليل آماري

پيدايش برنامههاي آماري در رايانههاي شخصي به معلمان امكان داده است تا دادهها را تجزيه و تحليل كرده، نتايجي از آنها استخراج كنند. اين دسترسي حاضر و آماده، پژوهش عمل نگر را در سطوح مختلف مدارس گسترش خواهد داد. وارد كردن اعداد در برگه گسترده، تجزيه و تحليلهاي ساده تا پيچيده را امكانپذير ميكند. با استفاده ز برگه گسترده ميتوان حتي در دفتر ساده نمره، ميانگين، حدود و دامنه نمرات و انحراف معيار (standard deviation) گروه نمونه را نشان داد.